องค์ความรู้

พุทธวิธีวิจัย (Buddhist Grounded Theory)

แนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพที่นำวิธีคิดแบบพุทธมาผสานกับระเบียบวิธีทฤษฎีฐานราก เพื่อสร้างองค์ความรู้ที่งอกจากข้อมูลจริงอย่างซื่อตรงและตรวจสอบได้

ฟังอย่างลึก ไม่ด่วนสรุป

เริ่มจากเสียงของผู้ให้ข้อมูลจริง เปิดใจรับความหมายตามที่เขาให้ ไม่ยัดเยียดกรอบคิดของนักวิจัยลงไปก่อนเวลา

รู้เท่าทันอคติของตน

นักวิจัยบันทึกความเชื่อและความรู้สึกของตนเองไว้อย่างตรงไปตรงมา เพื่อแยกให้ออกระหว่าง “เสียงข้อมูล” กับ “เสียงนักวิจัย”

เก็บและวิเคราะห์วนซ้ำ

เก็บข้อมูล วิเคราะห์ และตั้งคำถามใหม่ไปพร้อมกัน จนหมวดหมู่เริ่มอิ่มตัว แล้วจึงค่อยสกัดเป็นทฤษฎีฐานราก

ขั้นตอนการทำวิจัย

หกขั้นตอนวิจัยฐานรากตามพุทธวิธี

ลำดับขั้นนี้ใช้สอนในทุกหลักสูตรอบรมของเรา และปรับใช้ได้กับงานวิจัยทั้งระดับปริญญาและงานวิจัยในชุมชน

1

ตั้งคำถามวิจัยอย่างใจเปิด

สำรวจความสนใจของตนเอง แล้วแปลงเป็นคำถามที่เปิดกว้างพอให้ข้อมูลพูดได้

2

เลือกพื้นที่และผู้ให้ข้อมูล

เลือกชุมชน บุคคล หรือวัดที่เข้าถึงได้จริง พร้อมขออนุญาตและชี้แจงวัตถุประสงค์

3

เก็บข้อมูลภาคสนาม

สัมภาษณ์อย่างลึก สังเกต และจดบันทึกทุกครั้ง โดยบันทึกความคิดของตนแยกไว้

4

เปิดรหัสข้อมูล

ย่อยข้อมูลเป็นหน่วยความหมาย ให้รหัสแบบเปิด แล้วจัดกลุ่มเป็นหมวดหมู่

5

ทดสอบกับข้อมูลใหม่

เก็บข้อมูลเพิ่มเพื่อทดสอบหมวดหมู่ที่เสนอไว้ จนกว่าจะอิ่มตัว

6

คืนข้อค้นพบให้ชุมชน

นำข้อสรุปกลับไปให้ผู้ให้ข้อมูลร่วมตรวจสอบ และปรับแก้ตามเสียงตอบกลับ

คำถามที่พบบ่อย

เรื่องที่คนมักถามก่อนเริ่ม

พุทธวิธีวิจัยต่างจากทฤษฎีฐานรากทั่วไปอย่างไร

ยังคงใช้หลักการวิจัยฐานรากครบถ้วน แต่เพิ่มการฝึกสติและการรู้เท่าทันอคติของนักวิจัย รวมถึงการคืนข้อค้นพบให้ชุมชนเป็นขั้นตอนบังคับ

ไม่มีพื้นฐานวิจัยเลย เรียนได้ไหม

ได้ หลักสูตรระดับเริ่มต้นออกแบบมาสำหรับผู้ไม่มีพื้นฐาน โดยเริ่มจากการตั้งคำถามวิจัยและฝึกจดบันทึกภาคสนาม

อบรมออนไลน์กับออนไซต์ต่างกันแค่ไหน

ออนไลน์เน้นแนวคิดและการฝึกผ่านห้องประชุมออนไลน์ ส่วนออนไซต์จะลงพื้นที่เก็บข้อมูลจริงกับพี่เลี้ยงเป็นเวลา 1-2 วัน

หนังสือ e-book มีไฟล์แบบไหน

เป็นไฟล์ PDF อ่านได้ทุกอุปกรณ์ และบางเล่มแนบไฟล์เทมเพลตบันทึกภาคสนามมาให้ด้วย

พร้อมเริ่มงานวิจัยของคุณหรือยัง

เลือกเส้นทางที่เหมาะกับคุณ ทั้งการอ่านองค์ความรู้ เข้าอบรม หรือมานั่งคุยกันในคาเฟ่วิจัยออนไลน์